تاور کرین یا جرثقیل برج سازی یکی از دستاورد های مهم بشری می باشد که ساختارهای متفاوتی بنا به نوع توقع کاربر را دارا می باشد و در زمینه های برج سازی ، سد سازی ، سیلو سازی ، پل سازی و ... به کار گرفته می شود که خود می تواند در ارتفاعهای متفاوت با باربرداری های متفاوت در شعاع های متفاوت خدمت دهی نماید و چون قدرت مانور بسیار بالا در زمینه ی باربرداری جهت استفاده های گوناگون را دارا می باشد مورد توجه قشر عظیمی از صنعتگران را چه در زمینه ی برج سازی و ... به خود اختصاص داده است.
کاربرد تاورکرین:
برج سازی
سد سازی
سیلو سازی
پل سازی
ساختمان سازی
حمل کالا در بنادر
به منظور جا به جایی و بلند کردن قطعات سنگین و بزرگ مثل ژنراتورها و قطعات بتنی و فلزی در صنایع مختلف از تاور کرین ایتفاده می شود.
انواع تاور کرین :
تاور کرین ها به سه دسته ثابت ، متحرک و بالا رونده تقسیم می شوند
نوع ثابت : پایه های آن به صورت ثابت در فونداسیون بتونی فیکس شده است:
نوع متحرک : که یا به صورت خود متحرک بر روی یک سیستم چرخ زنجیری می باشد یا روی یک ریل حرکت می کند یا اینکه توسط یک کشنده کشیده می شود:
نوع بالا رونده : جهت برجها استفاده میشود :
اجزای مختلف تاورکرین :
موارد ایمنی تاور کرین
1. شناسایی وجودشبکه هوایی برق در برد کاری تاور کرین
2. شناسایی موانع کوتاه و بلند دربرد کاری تاور کرین
3. شناسایی مناطق محیط محدوده کارگاه تاور کرین از نظر تجمع نیروی انسانی
4. شناسایی مناطق عمومی مثل خیابان و کوچه وبازار در محدوده برد کاری تاور کرین
5. هیچ تعمیر کارتاور کرین بدون راننده تاور کرین حق بالا رفتن از تاور کرین راندارد.
6. استفاده از لباس کار مناسب –کفش ایمنی در کار تاور کرین اجباری می باشد
7. استفاده از کلاه ایمنی در هنگام بالارفتن از تاور کرین الزامی است
8. استفاده از کمربند ایمنی هارنس) در هر ارتفاعی از تاور کرین اجباری است
9. استفاده از دستکش الکتریکال در هنگام تعمیرات برقی اجباری است
10. استفاده از دستکش مکانیکال هنگام کار مکانیک تاورکرین اجباری است
11. قبل ازکار با تاور کرین باید ا صحت نردبانهای تاور کرین –حفاظ نردبانهای تاور کرین و حفاظهای کاج تاور کرین و حفاظهای ته فلش
12. تاور کرین و کلیه حفاظهای استراحتگاههای تاور کرین اطمینان حاصل شود
13. کلیه نردبانهای تاور کرین و استراحتگاههای تاور کرین و مسیرهای عبوری در رویتاور کرین آلوده به روغن وگریس نباشد
14. هنگام بالارفتن از تاور کرین دستها وکفشها چرب وسر نباشد
15. هنگام بالارفتن از تاور کرن حتما روی استراحتگاههای تاور کرین استراحت کنند
16. وقتی گروهی از تاور کرین بالا می روند کسی که کیف ابزار در دست دارد آخرین نفری باشد که از تاور کرین بالا می رود
17. وقتی گروهی از تاور کرین پایین می آید کسی که کیف ابزار دارد اولین کسی باشد ه از تاور کرین پایین می آید
18. زمانی که از تاور کرین می خواهید بالا بروید باید از صحت وسلامت خود باخبر باشید وتوانایی انجام کار راداشته باشید
19. در بعضی اسستراحتگاههای تاور کرین دریچه های قرار دارد که بعد از عبور ا ز آن دریچه هاراببندید
20. در هنگام بالارفتن از تاور کرین از اطراف و ینچ قلاب تاور کرین واز دست زدن به سیم بکسل تاور کرین و پولی های تاور کرین
21. خودداری کنید
22. هنگام بالا رفتن از تاور کرین مواظب سر خود باشید
23. هنگام بالا و پایین رفتن از تاور کرین عجله نکنید و تادستها کامل به محل اتکا محکم نشده پاراحرکت ندهید
سنسور متغییر با دما
قبل از وارد شدن به بحث سنسور ها بهتر است که ارتباط آن ها با یکدیگر و قسمت های مختلف خودرو را بدانیم.در یک خودرو از سنسور های مختلفی مانند آنچه در شکل 1 نشان داده شده است استفاده شده و وجود سنسور ها امکان ایجادکنترل الکترونیکی روی قسمت های مختلف را میسر می سازد.شکل 1 به خوبی بیان کننده ای ارتباط است
.
نشان دهنده ارتباط سنسور ها با یکدیگر
1. سنسور دمای هوای ورودی (منیفولد)
این سنسور روی بدنه دریچه گاز نصب شده و اطلاعات مربوط به دمای هوای ورودی منیفولد را به (Electronic Control Unit) ECU گزارش می دهد.
سنسور دمای هوای ورودی(منیفولد)
این سنسور از نوع NTC است،یعنی با افزایش دما مقاومت الکتریکی آن کاهش می یابد.
نمودار مقاومت PTC و NTC
این سنسور در زمان سوئیچ باز فعال است تا اطلاعات دمای هوای ورودی را به ECU گزارش دهد و ECU بر طبق آن تصمیم گیری کند.همچنین در زمان موتور روشن فعال است و پس از خاموش شدن موتور از کار می افتد.اطلاعات این سنسور برای محاسبه مقدار هوای مورد استفاده موتور به کار می رود.
نقش این سنسور از بعضی جهات مهم است زیرا در شرایط مختلف دمایی،وزن هوای موجود در یک حجم بخصوص ثابت نیست.مقدار هوای موجود در این حجم ثابت در دمای پایین،سنگین تر از زمانی است که هوا گرم باشد.اگر این سنسور درست کار نکند ECU دیگر قادر نخواهد بود میزان هوای ورودی را به درستی تعیین کند.گستره تغییرات این سنسور بین 200 تا 600 کیلو اهم است.
ادامه مطلب ...
سیستمهای تعلیق عقب
در سیستمهای تعلیق عقب از هر چهار نوع فنر (شمش، لول، موجگیر و بادی) استفاده می شود
. در خودروهایی که چهار چرخ فرمانگیر دارند چرخهای عقب طوری به خودرو متصل شده اند که می توانند اندکی نوسان جانبی پیدا کنند بدین ترتیب می توان به چرخ های عقب نیز تا میزان محدودی فرمان داد . در بخشهای بعدی فنرهای بادی، کمک های بادی و کمک – فنر های بادی سیستم تعلیق عقب را که به صورت الکترونیکی کنترل می شوند شرح می دهیم.
سیستم
تعلیق عقب با فنر شمش
در شکل1 سیستم تعلیق عقب با فنر شمش چند برگی نشان داده شده است. این فنر با دو کرپی بسته می شود و زیر یا روی پوسته اکسل قرار می گیرد وقتی در نتیجه تغییر میزان بار، فنر خم می شود برگهای آن روی هم می لغزند.-یک پوشش فلزی یا بست فنر که در طول فنر نصب می شود، برگها را همراستا نگه می دارداین بسته مانع جدا شدن بیش از اندازه برگها در هنگام باز شدن انها نیز می شود دو سر بلندترین برگ یا شاه فنر را نورد کاری می کنند تا به صورت گوشواره درآید(شکلهای 1 و 2 ). این فنرها به وسیله یک فنرگیر یا بوشی در جلو و یک قامه در عقب به شاسی متصل می شوند . در شکل 2 یک سیستم تعلیق عقب که در آن از فنر تک برگی استفاده شده نشان داده شده است .
شکل 1 – سیستم تعلیق عقب که در آن از فنر های شمش استفاده می شود. نحوه اتصال فنر به شاسی و پوسته اکسل نشان داده شده است.
شکل 2 – سیستم تعلیق عقب که در آن از فنر تک برگی استفاده شده است.
1.بوشی : این قطعه به شاسی خودرو متصل می شود (شکل 1 ) گوشواره فنر با یک پیچ و مهره و بوش لاستیکی به بوشی وصل می شود (شکل 3 ) وقتی فنر خم می شود، گوشواره فنر روی بوش عقب و جلو می رود این بوش نیز ارتعاش فنر را میرا می کند .
2.قامه : وقتی فنر خم می شود، فاصله بین دو سر آن تغییر می کند قامه فنر(شکل 2 و 3 ) تکیه گاه نوسان کننده ای است که این تغییر را امکانپذیر می کند بوشهای لاستیکی به قامه امکان می دهند که به عقب و جلو نوسان کند این بوشها ارتعاش را نیز جذب می کنند و مانع رسیدن آن به شاسی یا اتاق خودرو می شوند .
شکل 3 – فنر شمش که بوشی و قامه آن باز شده است.
3. فنر تک برگی : این نوع فنر که آن را شمش مخروطی نیز می نامند( شکل 2 ) از یک تسمه تنها ساخته می شود. تسمه در وسط ضخیم است و در دو سر باریک می شود . فنر تک برگی مانند فنر چند برگی نصب می شود و مانند ان هم کار می کند اما در این حالت هیچ برگی اضافی وجود ندارد که روی دیگری بلغزد .
4. فنرشمش عرضی : در بعضی از سیستم های تعلیق عقب از یک فنر چند برگی فولادی یا یک فنر تک برگی فایبر گلاس استفاده می شود که در امتداد عرضی نصب می شود (شکل 4 ) در این سیستم هر چرخ مستقلا به یک سر فنر تکیه دارد نتیجه این آرایش، سیستم تعلیق عقب مستقل است حرکت هایی که یک چرخ به طرف بالا و پایین می کند بر چرخ دیگر اثر نمی گذارد. اگر چرخهای عقب محرک باشند کشویی هر میل پلوس کوتاه توان را از دیفرانسیل به چرخها انتقال می دهد.
شکل 4 –فنر شمش عرضی که سیستم تعلیق عقب مستقل را امکانپذیر می کند.
سیستم
تعلیق عقب با فنر لول( دیفرانسیل عقب)
در خودروهای دیفرانسیل عقب یا چهار چرخ محرک، سیستم تعلیق عقب با میل گاردان و اکسل محرک عقب را در خود جای دهد . یکی از آرایش های متداول در شکل 5 نشان داده شده است. فنر ها بین پایه های متصل به اتاق یا شاسی خودرو و فنر نشینهای روی طبقه های پایین قرار می گیرند طبقها حرکت پوسته اکسل به طرف بالا و پایین را امکانپذیر می کنند، اما مانع حرکت آن به جلو عقب می شوند کمک فنری که نزدیک هر چزخ نصب شده، ارتعاش فنر را کنترل می کند .- در شکل 6 یک سیستم تعلیق عقب با فنر لول در یک خودرو چهارچرخ محرک نشان داده شده است فنر های روی پوسته اکسل نصب شده اند . دو طبق در هر دو طرف حرکت پوسته اکسل به طرف بالا و پایین را امکانپذیر می کنند، اما مانع حرکت آن به جلو و عقب می شوند مندل از یک سر به پوسته اکسل و از سر دیگر به اتاق خودرو متصل است بدین ترتیب از حرکت جانبی پوسته اکسل جلوگیری می شود. – سیستم تعلیق عقب با فنر لول (دیفرانسیل جلو)- سیستم تعلیق عقب در خودروهای دیفرانسیل جلو، ناگزیر نیست اکسل محرک یا میل پلوسهای کوتاه را در خود جای دهد در شکل 7 یک سیستم تعلیق عقب با فنر لول نشان داده شده است که با استفاده از آن سیستم های تعلیق عقب از هم مستقل می شوند فنر به جای آنکه روی کمک نصب شود، روی طبق پایین نصب می شود. – کمک فنر یکپارچه، بین اتاق و توپی چرخ نصب می شود در این طرح طبق بالا به کار نمی رود .
شکل 5 – سیستم تعلیق عقب با فنر های لول نصب شده بین پایه های متصل به شاسی خودرو و فنر نشین های روی طبق های پایین .
شکل 6 – سیستم تعلیق عقب با فنر لول که در یک خودروی چهار چرخ محرک نصب شده است . فنر ها روی پوسته اکسل نشسته اند . مندل ملنع حرکت جانبی پوسته اکسل می شود.
شکل 7 – سیستم تعلیق عقب مستقل در خودروی دیفرانسیل جلو که در آن کمک-فنر به کار رفته است فنر های لول روی طبق پایین نصب می شوند.
سیستم
تعلیق عقب با کمک –فنر
کمک فنر میله یا لوله ای است که نیروهای جانبی یا فشاری به آن وارد می شود . در سیستم تعلیق خودرو، غالبا مجموعه کمک فنر و فنر لول را کمک فنر می نامند (شکل 8 ) در این سیستم فقط به یک طبق پایین نیاز است. سر کمک – فنر به اتاق خودرو و ته آن به توپی چرخ جلو متصل می شود. این آرایش سیستم تعلیق را ساده می کند . برای نصب فنر و کمک فنر به تکیه گاههای مجزا نیاز نیست.
شکل 8 – اتومبیل دیفرانسیل جلو با سیستم تعلیق جلو از نوع کمک – فنر و سیستم تعلیق مستقل عقب از نوع کمک- فنر (برای نمایش در ابعاد بزرگتر بر روی تصویر کلیک کنید)
سیستم
تعلیق عقب با فنر موج گیر
فنر های موج گیر به صورت طولی (شکل 9 ) یا به صورت عرضی نصب می شوند در شکل 10 یک سیستم تعلیق عقب نشان داده شده که در آن موجگیرهای عرضی استفاده شده است. دو میل پیچشی عقب به منزله طبق عمل می کنند کار
فنر را دو فنر موج گیر عرضی با پهنای کامل انجام می دهند هر سر یک فنر موج گیر به یک شاسی فرعی محکم متصل است که در زیر اتاق خودرو نصب شده است. در نتیجه فنر موج گیر می تواند با بالا و پایین رفتن چرخ و میل پیچشی، پیچش پیدا کند.
شکل 9 – سیستم تعلیق جلو که در آن از میل طبق های طولی استفاده شده است.
شکل 10 – سیستم تعلیق عقب با فنر موج گیر که در آن از میله پیچشی عقب و فنر های موجگیر عرضی استفاده می شود.
میل گاردان
وظیفه میل گاردان انتقال گشتاور پیچشی گیربکس به دیفرانسیل بوده میل گاردان در خودروهای
که چرخ های محرک در جلو وجود دارد به کار نمیرود میل گاردان نیروی پیچشی زیادی تحمل میکند
بر طبق قرار داد اکثر اتومبیل های که شامل دستگاه تولید نیرو و دستگاه انتقال قدرت و دستگاه
کلاچ در جلو می باشند ولی دستگاه محرک واقعی خودرو در عقب واقع است و برای انتقال نیرو
به دستگاه محرک در عقب اجزای مخصوصی لازم است که این کار را انجام می دهند که در مهندسی
اتومبیل "محور حرکت " نامیده می شود
آیا تا به حال به این فکر افتادهاید که چه مکانیسمی شیشه های پنجره خودرو را بالا و پایین میبرد؟ درباره شیشه بالابر های اتوماتیک که خودشان شیشه را بالا میبرند و اگر مانعی سر راهشان قرار بگیرد متوقف میشوند چطور؟ شاید هم تبلیغات تلویزیونی فولکس واگن را دیده باشید که در آن فردی با چرخاندن کلید در قفل در، شیشه ها را پایین میآورد. بگذارید از مکانیسم بالابر شروع کنیم. این ابزار جالب قلب سیستم شیشه بالابرهای برقی است. در بیشتر خودروها، بالا بردن شیشه با استفاده از یک اهرم بسیار دقیق انجام میگیرد که همزمان آن را تراز نیز نگه میدارد. یک موتور الکتریکی کوچک به یک چرخ دنده مارپیچ و چند چرخ دنده گرد متصل است تا نیروی بالابر کافی برای بالابردن شیشه را تولید کند. یکی از ویژگی های مهم شیشه های برقی این است که نمیتوان آنها را با فشار باز کرد؛ چرخ دنده مارپیچ مانع این کار میشود. بیشتر چرخ دنده های مارپیچ به خاطر زاویه تماس بین مارپیچ و دندانه های چرخ دنده گرد، به صورت خودکار قفل میشوند. چرخ دنده مارپیچ میتواند چرخ دنده گرد را بچرخاند ولی چرخ دنده گرد نمیتواند مارپیچ را به چرخش درآورد. اصطکاک بین دندانه ها باعث میشود چرخ دنده ها قفل شوند. اهرم بازوی بلندی دارد که به میله ای که پایین شیشه را نگه میدارد، متصل است. وقتی شیشه بالا میرود، انتهای بازو داخل شکافی روی میله میلغزد. از طرف دیگر، در انتهای میله صفحه بزرگی قرار دارد که دندانه های چرخ دنده داخل آن فرو میروند. موتور هم چرخ دندهای را که با این دندانه ها درگیر است، میچرخاند. در خودروهایی که شیشه بالابر دستی دارند نیز، از اهرم مشابهی استفاده میشود؛ ولی به جای موتور برقی، دسته بالابر آن را میچرخاند. در بخش بعد درباره بخش های مختلف شیشه های برقی از جمله قفل محافظ کودک و بالابر اتوماتیک مطالبی خواهیم آموخت.
درب های خودرو بسته به اینکه چه قسمت هایی داشته باشند، به روش های مختلفی سیمکشی میشوند. ما درباره سیمکشی سیستم های پایه صحبت خواهیم کرد؛ یعنی سیستم هایی که به راننده اجازه میدهند کنترل شیشه های هر چهار پنجره را در دست داشته باشد و بتواند پنل کنترل بقیه درب ها را قفل کند.
در این سیستم، برق از طریق یک مدار 20 آمپری به درب راننده میرسد و پس از ورود به کنترل مرکزی، به طرف یک اتصال در سوییچ مرکزی تکتک درها میرود. دو اتصال که در طرفین اتصال برق قرار دارند، به کف خودرو و به موتور بالابر شیشه متصل هستند. همچنین جریان برق از طریق کلید قفل به طرف کلید بالابر درب ها هدایت میشود.
وقتی راننده یکی از کلید ها را فشار میدهد، ارتباط یکی از آن دو اتصال جانبی با کف خودرو قطع میشود و به اتصال برق در مرکزی وصل میشود. این عمل برق مورد نیاز برای موتور شیشه بالابر را تأمین میکند. اگر راننده کلید را در جهت عکس فشار بدهد، برق در جهت مخالف وارد موتور بالابر میشود.
![]() | ![]() |
در برخی خودروها، شیشه های برقی به شیوهای کاملاً متفاوت کار میکنند. به جای اینکه برق موتور بالابر مستقیماً از داخل کلیدها بگذرد، کلیدها به یکی از واحد های الکتریکی خودرو متصل میشوند ( یک خودرو معمولی 25 واحد الکتریکی دارد). برخی خودرو ها علاوه بر یک واحد مرکزی به نام کنترلگر بدنه دارای یک واحد الکتریکی داخل درب راننده نیز هستند. خودروهایی که کلیدهای کنترلی زیادی روی درب راننده دارند، به احتمال زیاد از ساختاری مانند این برخوردارند. در برخی خودروها، کلیدهای کنترل شیشه های بالابر، آیینه های برقی، قفل مرکزی و حتی صندلی های برقی هم روی درب راننده قرار گرفتهاند. این امر مستلزم اتصال سیم های زیادی به درب خودرو است؛ ولی به جای این کار، واحد الکتریکی درب راننده بر همه کلیدها نظارت میکند. برای مثال، اگر راننده دکمه مربوط به شیشه پنجره خودش را فشار بدهد، واحد الکتریکی نصب شده داخل در، رلهای که برق موتور بالابر را تأمین میکند، میبندد. اگر راننده دکمهی تنظیم آیینه سمت شاگرد را فشار بدهد، واحد الکتریکی درب راننده بستهای از اطلاعات به سوی مرکز ارتباطات خودرو ارسال میکند. بر اساس اطلاعات این بسته کنترلگر بدنه موتور یکی از شیشه ها را فعال میکند.
بالا و پایین رفتن اتوماتیک
معمولاً همه خودرو هایی که شیشه برقی دارند، دارای پایینآورنده اتوماتیک هستند. مدار نصب شده در این سیستم مدت زمانی که دکمه را پایین نگه میدارید را ارزیابی میکند. حتی اگر دکمه کمتر از نیم ثانیه هم فشار داده شود، شیشه تا زمانی که به سویچ محدود کننده برسد، پایین میرود. اگر دکمه را برای زمان بیشتری فشار بدهید، شیشه تا وقتی که دستتان را از روی دکمه برندارید، پایین میرود. شیشه بالابر های اتوماتیک رواج کمتری دارند. مشکل بالابر های اتوماتیک این است که اگر چیزی سر راه شیشه قرار بگیرد، به طور مثال، دست کودک، شیشه باید قبل از برخورد با آن متوقف بشود. یکی از روش هایی که خودروسازان برای کنترل نیروی شیشه مورد استفاده قرار میدهند، طراحی یک مدار است که سرعت موتور بالابر را ارزیابی میکند. اگر سرعت موتور کم بشود، مدار جریان برق ورودی به موتور را برعکس میکند و به این ترتیب شیشه به پایین برمیگردد.
کنترل شیشه پنجره از خارج
در تبلیغات تلویزیونی فولکس واگن دیده میشود که شیشه را می توان از طریق چرخاندن و نگه داشتن کلید در قفل درب راننده پایین آورد. این ابزار به وسیله واحد الکتریکی درب راننده کنترل میشود که کلید را در درون قفل ارزیابی میکند. اگر کلید بیش از زمان مشخصی چرخانده نگه داشته شود، واحد الکتریکی نصب شده روی درب راننده شیشه ها را پایین میآورد.
جریان برق آزاد
بعضی خودروها پس از خاموش شدن نیز به مدار شیشه ها برقرسانی میکنند که باعث میشود اگر فراموش کردهاید شیشه ها را بالا بکشید، مجبور نشوید دوباره سوییچ را در جای خود قرار دهید. مدار شیشه ها دارای رلهای است که برق مورد نیاز را تأمین میکند. در بعضی خودروها، کنترلگر بدنه، رله را برای حدود چند دقیقه بسته نگه میدارد. در سایر خودروها، این رله تا زمانی که یکی از درها باز شود، بسته باقی میماند.
عادتهای غلط در رانندگی و نگهداری خودرو
نگه داشتن پدال ترمز در هنگام عبور از دست اندازها:
این کار فشار زیادی را به سیستم فنر بندی -اکسل و سیستم ترمز وارد میکند.
۲-عدم تعویض به موقع روغن گیریبکس:
باید به این نکته توجه داشت که واسکازین هم مانند روغن دارای عمر مفید بوده و باید به موقع تعویض شود تا کارکرد و سلامت گیر بکس بهتر شود
۳-بالا کشیدن ترمز دستی بدون نگه داشتن کلید آن
این کار باعث خرابی چرخ دنده های ترمز دستی و وارد آمدن فشار بیش از حد به سیم ترمز دستی میشود.
۴-تعویض نکردن یکبار در میان فیلتر روغن:
این کار باعث میشود که فیلتر نتواند کار خود را بدرستی انجام دهد
۵-پایین آوردن شیشه به جای استفاده از کولر در اتوبان:
چندی پیش یک آزمایش در مجله auto cross انگلستان انجام شد و نشان داد اگر یک کولر اتومبیل در اتوبان روی درجه یک فن روشن باشد مصرف سوختش از خودرویی که شیشه راننده آن باز باشد کمتر خواهد بود.
۶-درجا گرم کردن ماشین به مدت طولانی:
در جا کار کردن خودرو حتی برای گرم کردن موتور میتواند آسیبهای جدی به وتور ماشین وارد کند
7-ریختن آب لوله کشی داخل رادیاتور و مخزن شیشه شور:
املاح موجود در آب باعث کچ گرفتگی و آسیب رساندن به شبکه رادیاتور و لوازم شیشه شور میشود
8-گرفتن ترمز و کلاچ به صورت همزمان برای نگه داشتن خودرو:
این کار خود باعث میشود که متراژ ترمز افزایش یابد زیرا زمانی که کلاچ در گیر است از نیروی ترمزی موتور نیز استفاده میشود وزمانی که کلاچ و ترمز با هم گرفته میشود خود باعث دیر ایستادن خودرو میشود.
۹-سنگین کردن بیش از حد خودرو:
این کار میتواند مصرف سوخت را بطور چشم گیری افزایش میدهد
10-خلاص نکردن دنده پشت چراق قرمز و ترافیک:
این کار باعث وارد آمدن فشار مضاعف روی دوشاخه کلاچ وگیر بکس میشود
11-استفاده از بنزین معمولی در خودروهای دارای مبدل کاتالیکی:
بنزینهای معمولی موجود در کشور با اینکه به عنوان بدون سرب اراعه میشود اما باز هم مقدار زیادی سرب دارد که سرب موجود در آن قاتل مبدل کاتالیکی است و با توجه به اینکه بنزین سوپر کیفیت بهتری نسبت به بنزینهای معمولی دارد بهتر است از بنزین سوپر استفاده شود
12-نصب باربند در مواقعی که به آننیازی نیست:
این کار نیز باعت بالا رفتن مصرف سوخت میشود
13- استفاده از نور بالا در مه:
در شرایط مه آلود استفاده از نور بالا دید را کمتر میکند در این حالت نور باید در حالت پایین تنظیم گردد و اگر خورو مه شکن دارد باید آن را روشن کرد . در شرایط مه آلود تنها میتوانید 100 متر جلوتر را ببینید .
14-تکه دادن پا روی کلاچ:
بسیار دیده میشود که رانندگانی که حتی با دنده پنج در اتوبان حیکت میکنند پای خود را روی کلاچ تکیه میدهند که این کار باعث فشار آمدن به گیر بکس میشود.
۱۵-گاز دادن قبل از روشن کردن خودروهای انژکتوری:
این کار قبلا در خودروهای کاربراتوری برای بهتر روشن شدن خودرو انجام میشد ولی در خودروهای انژکتوری این کار تاثیری ندارد.
16-خاموش نکردن خورو پس از طی شدن مسافت طولانی:
این کار برای ماشینهای گازوئیلی است نه بنزینی .
17 -گاز دادن قبل از خاموش کردن خودرو:
این کار قبلا در خودروهای کاربراتوری برای بهتر روشن شدن خودرو انجام میشد.ولی در خودروهای انژکتوری مضر است زیرا زمانی که شما گاز میدهید و سپس سوئیچ را میبندید مقداری بنزین نسوخته باقی میماند که باعث خرابی سوزن انژکتور و بد کار کردن خودرو در هنگام استارت زدن میشود.
18-روشن شدن چراق بنزین به دلیل نداشتن سوخت:
این کار در بعضی مواقع باعث سوختن پمپ بنزین میشود زیرا رسوبات و ناخالی های تک باک وارد مسیر سوخت میشود و باعث اختلال در کار پمپ بنزین -فیلتر بنزین و نهایتا انژکتور میشود.
تراکتورها
از آنجا که کاربرد تراکتور در دنیای جدید بسیار گسترده است , تراکتور هایی که ساخته می شوند دارای توان , اندازه و طرح های متفاوتی هستند . تحویل تدریجی تراکتور , موجب به وجود آمدن طبقه بندی های گوناگون برای آن شده است . ترکتورهای ساخته شده :
الف) بر اساس تامین خاصیت کششی و خودرو بودن
1- تراکتورهای چرخ دار
2- تراکتورهای زنجیری- تراکتورهای چرخ دار متمایز ترین و پیشرفته ترین نوع ماشین به خصوص جهت مقاصد کشاورزی هستند . این تراکتورها سه چرخ یا چهار چرخ ساخته می شوند.انواع تراکتورهای چهار چرخ به قرار زیر است:تراکتورهای چهار چرخ معمولی, تراکتورهای چهار چرخ محرک, تراکتورهای چهار چرخ متحرک محرک با چرخ های کوچک جلو ,تراکتورهای چهار چرخ محرک با چرخ های بزرگ و و هم اندازه.
-
تسمه تایمینگ
کار تسمه تایمینگ چیست ؟
این تسمه که در قسمت داخلی، دارای دندانه های عرضی ( عاجدار) است، توسط پولی دندانه دار سر، میل لنگ به حرکت در آمده و عامل گردش پولی دندانه دار میل بادامک در قسمت سر سیلندر موتور میباشد. گردش میل بادامک نیز به نوبه خود باعث بالا و پایین رفتن سوپاپها در جایگاهشان در زمان معینی که نیاز است به محفظه احتراق موتور ،سوخت و هوا وارد شود و یا دود خارج گردد ، میشود. این زمان معین و مشخص را TIME میگویند . در خودروهای قدیمی از چرخ دنده و یا زنجیری شبیه به زنجیر دوچرخه ولی بصورت چند قلو برای گرداندن میل بادامک که کار آن باز و بسته نمودن سوپاپها میباشد، استفاده میشد. چرخ دنده و زنجیر باعث ازدیاد صدا و وزن در موتور خودرو میگردید. خودروهای جدید، برای افزایش قدرت و کاهش مصرف سوخت ،دارای موتور های با تراکم بالا میباشند و معمولا تاج پیستون ( سر پیستون) صاف است . در صورت خرابی دندانه ها و یا بریدن تسمه مذکور ، میل بادامک اصطلاحا از تایم افتاده و سوپاپهایی که نابهنگام باز شده و پایین آمده اند با سطح بالای پیستون برخورد می نمایند. و عاملی برای خرابی پیستون وکج شدن سوپاپها و یا خرابی سیلندر و سرسیلندر و شاتونها خواهد شد در این وضعیت موتور خاموش شده و تا تعمیر کلی و نصب تسمه جدید روشن نمیشود. ضمنا تا رفع مشکل باید از استارت زدن بیهوده موتور ، برای جلوگیری از آسیب بیشتر پرهیز کرد .عواملی که باعث کوتاه شدن عمر و یا پارگی تسمه و یا کنده شدن دندانه های آن و نهایتا باعث خارج از تایم شدن موتور قبل از موعد مشخص شده میگردند عبارتند از :
زمان تعویض تسمه تایم :
زمان تعویض این تسمه از 60000 هزار کیلومتر ( رانندگی با شتابهای منفی و مثبت زیادو با دور بالای موتور – دنده مرده -ایستایی و عدم کارکرد خودرو بمدت طولانی - گذشت زمان زیاد حدود مثلا 3 سال از آخرین نصب – صدا دار شدن بلبرینگ تسمه سفت کن- روغن ریزی سر میل لنگ – تسمه نامرغوب – تسمه بیش از حد سفت ) تا 80000 هزار کیلومتر ( رانندگی ملایم و پیوسته و با دور موتور متوسط و گذشت زمان حدود 2 سال) متغییر میباشد . در صورتیکه از کیلومتر آخرین نصب و نوع کارکرد خودرو مطللع نمیباشید توصیه میشود مکانیک شما ، تسمه را بصورت گفته شده بازدید کند:
سیستم تعلیق هوایی
تعلیق های هوایی به دو صورت بکار می روند که عبارتند از :
تعلیق هوایی برای چهار چرخ خودرو
تعلیق هوایی برای هر دو چرخ خودرو
تعلیق هوایی برای چهار چرخ خودرو :
در این نوع تعلیق هوایی ، برای تعلیق هر چرخ از یک کیسه هوا استفاده شده است .
اصولا هر دستگاه فنر هوایی یک کیسه قابل ارتجاع هوایی می باشد که بوسیله یک روکش فلزی پوشیده شده است. این کیسه از هوای فشرده پر می شود که وزن اتومبیل را تحمل می نماید. موقعی که یک چرخ روی جاده با یک مانع موجه می گردد ، هوا بیشتر فشرده شده ضربه را مستهلک می کند یک کمپرسور هوا یا تلمبه ، هوای لازم را به دستگاه می دهد. کمپرسور معمولا با تسمه پروانه موتور به گردش در می آید. فشار در مخزن هوا به میزان 300 پوند بر اینچ مربع (تقریبا 21 کیلوگرم بر سانتی متر مربع) نگهداشته می شود. هوا از طریق دو مدار به چهار کیسه هوایی داده می شود. در یکی از مدارها فشار بوسیله یک رگلاتور به psi 160 (تقریباkg/Cm2 2/11) تقلیل داده می شود. این فشار ، از طریق سوپاپ های کنترل ارتفاع به چهار چرخ داده می شود. این سوپاپ ها به اسکلت اتومبیل متصل شده و اهرم آنها به تعلیق چرخ مربوط می گردد. موقعی که در یک کیسه هوایی ، هوا به اندازه کافی نباشد ، آن سمت اتومبیل پائین خواهد آمد. این عمل موجب می گردد که میله رابط ، اهرم افقی کننده را حرکت داده سوپاپ را باز کند تا هوای بیشتری وارد کیسه هوایی شود.
فشار psi 300 (تقریبا kg/Cm2 21) برای تصحیح بار اضافی روی اتومبیل بکار برده می شود. این فشار باعث می شود که اتومبیل با داشتن مسافر یا بدون آن همیشه در سطح معین و ثابتی نگهداشته شود. عملی که در دستگاه اتفاق می افتد به شرح زیر می باشد ، موقعی که در اتومبیل باز می شود سوئیچ در وصل می شود تا چراغ داخل اتومبیل روشن گردد. در همین موقع سولونوئید دستگاه تعلیق هوای از راه سوئیچ به باطری متصل می گردد و سوپاپ سولونوئید باز می شود. در این حالت هوا با فشار psi 300 به سوپاپ های افقی کننده می رسد. اگر کیسه هوایی به علت افزایش وزن فشرده شده باشد (مانند موقعی که مسافری وارد اتومبیل می شود) سوپاپ افقی کننده به سرعت فشار هوای اضافی را به کیسه کم هوا می دهد و آن را به سطح مناسب و صحیح می رساند. از طرف دیگر ، اگر مسافر بیرون برود ، کیسه هوایی بلند می شود. حال سوپاپ متعادل کننده هوا را از داخل کیسه خارج می کند تا اینکه آن را تا سطح پائین بیاورد .
ادامه مطلب ...
لاستیک تیوبلس
مقدمه :
تایرهای بدون تیوب یا تیوبلس (Tubeless Tire) گونه ای از تایر هستند که به سبب بهره مندی از خصوصیات کیفی ویژه ای از جمله ایمنی بالا، راحتی در کار و عملکرد خوب، در میان انواع تایر جایگاه ویژه ای را بخود اختصاص داده اند. در این نوشتار سعی شده است که ساختار تایر تیوبلس، عملکرد و نیز مزایای این لاستیک مورد توجه و بحث قرار گیرد.
1. ساختمان لاستیک تیوبلس
تایر تیوبلس از لحاظ ساختمان شبیه به لاستیک معمولی میباشد؛ با این تفاوت که جدار داخلی آن بوسیله لایه نازکی از بوتیل (Butyl) بطور کامل عایق بندی شده است. این لایه لاستیک که از پلیمریزاسیون ایزوبوتیل بدست می آید، همان لایه نازکی است که در جدار داخلی تیوب های معمولی مورد استفاده قرار میگیرد. این لایه مانع از نشتی هوا شده و بنابراین تایر و لبه چرخ تشکیل یک مخزن هوا را میدهند که مانند تیوب معمولی قابلیت نگهداری هوا را دارا است. لذا در لاستیک تیوبلس نیازی به تیوب و روبان لاستیکی دور چرخ (Flap) نیست. همچنین بر خلاف لاستیک های معمولی که بر روی چرخ چند قسمتی (Multi-piece Wheel) سوار می شوند، لاستیک تیوبلس می تواند بر روی چرخ یکپارچه (Single-piece Wheel) سوار شود.
2. عملکرد لاستیک تیوبلس
درصورتی که شئی مانند میخ وارد بدنه لاستیک معمولی و تیوب شود، با سوراخ کردن جداره آنها موجب خارج شدن سریع هوا خواهد شد. این در حالیست که در لاستیک تیوبلس پس از ورود میخ به بدنه لاستیک اطراف آن به سرعت آب بندی شده و خود میخ نیز بعنوان درپوش راه خروج هوا را می بندد.
یک تایر تیوبلس که درست نصب شده باشد، بطور متوسط باد را با سرعت 25/0 اتمسفر در روز از دست میدهد، لذا اگر تایر تیوپلس باد را با سرعتی بیشتراز مقدار ذکر شده از دست بدهد باید ابتدا از بابت سفت بودن درپوش سوزن باد اطمینان حاصل کرده، سپس به دنبال پنچری موجود در لاستیک گشت.
3. مزایای لاستیک تیوبلس
هرچند که هر دو لاستیک معمولی و تیوبلس در اندازه یکسان و فشار باد یکسان میتوانند میزان بار یکسانی را تحمل کنند، لیکن لاستیک تیوبلس مزایای خاصی دارد که به ذکر آنها می پردازیم.
• نصب لاستیک تیوبلس بسیار ساده تر است.
• استفاده از آن موجب کاهش وزن خودرو می شود.
• تعداد قطعات کمتر و تعمیر آنها ساده تر است.
• افزایش عمر تسمه درون لاستیک (Bead) بسبب افزایش فزای خالی در چرخ که منجر به کاهش انتقال حرارت از لنت ترمز خواهد شد.
• افزایش عمر تاج و دیواره جانبی لاستیک.
• افزایش تعادل جانبی بر سر پیچ ها و در هنگام دور زدن به دلیل کمتر بودن ارتفاع در مقطع لاستیک.
• عدم انفجار لاستیک به سبب پنچری و افزایش ضریب ایمنی.
• افزایش فاصله زمانی میان پنچری و خوابیدن لاستیک که به راننده این امکان را میدهد که خود را به تعمیرگاه برساند.
• کاهش صدمات وارده از دست اندازهای مسیر به جلوبندی به سبب مقاومت لاستیک نسبت به ضربات وارده.
• عدم امکان وجود پبچری ریز در لاستیک بدلیل ساختار خاص لاستیک تیوبلس.
• عدم امکان نفوذ شیئ ریز از کناره لاستیک به داخل آن
سیستم های کنترل باد ماشین الات سنگین
سیستمهای که برای باد کردن تایرها ابداع شده اند سه هدف را دنبال می کنند
1- اشکار کردن (detect) کاهش فشار در تایرهای مشخص بدان معنی که سیستم پایشگری دائما فشار باد هر کدام از تایرها را کنترل کند
2- هشدار دادن به راننده در مواقعی که ایرادی در سیستم وجود ندارد
3- باد کردن تایر به میزان معین بدان معنی که یک مخزن ذخیره هوا به همراه یک شیر یک طرفه وجود داشته باشد که در مواقع کم باد بودن تایر شیر باز شده و به سمت تایر جریان یابد
با وجود انکه سیستم های موجود برای باد کردن تایرها از نظر طرح تفاوت هایی دارند اما مشترکاتی نیز دارند که در زیر به اختصار بیان می گردد
1- همه انها به سوپاپی مجهز می باشند که تک تک تایرها را ایزوله می کنند تا از جریان هوای تایرها در زمانی که سیستم در حال بررسی یا باد کردن یک تایر است جلوگیری شود
2- در هر کدام از این سیستم ها روشی برای اشکار کردن فشار هوای داخل تایرها وسیله نقلیه وجود دارد . این امر در بسیاری از سیستم ها بوسیله سنسورهای مرکزی که اطلاعات خود را به واحد کنترل الکترونیکی و سپس به راننده منتقل می کنند مهیا شده است
3- در این سیستمها به منبع دخیره هوا نیاز می باشد که معمولا بطور مشترک که از منبع هوای موجود در مدار وسیله به منظور تغذیه ترمزها یا سیستم های پنوماتیکی استفاده می گردد
4- زمانی که از منبع هوای سیستم ترمز برای باد کردن تایرها انعشاب گرفته می شود اگرچه سیستم ترمز وظیفه اصلی خود را به مخاطره نمی اندازد اما برای اطمینان بیشتر بازرسی ها یی در سیستم فراهم شده است که از بکار بردن هوای مخزن (برای باد کردن تایر ) در مواقعی که فشارش از حد معینی کمتر است جلوگیری شود
5- در این سیستم ها مسیری برای رساندن هوای مخزن به تایرها مورد نیاز نیاز است که معمولا این مسیر از میان اکسل ها فراهم شده است
6- در این سیستم ها شیر اطمیان فشاری برای خارج کردن هوا از تایر –بدون وجود مخاطراتی – مهیا شده است
حال به چند نمونه از این سیستم ها که برای باد کردن و کنترل فشار باد تایرهای تریلر فراهم شده است بطور مختصر اشاره می نماییم
1- سیستم پایش و تنظیم باد تریلرها (trailers tire maintenance)
این سیستم تعمیر و نگهداری سیستم هوشمندی است که فشار باد تایرهای تریلر را کنترل می کند و در صورت کم بادی اقدام به باد کردن و تنظیم فشار بادشان می نماید هوای مورد نیاز این سیستم از سیستم ترمز تریلرها که در مخزنی ذخیره شده است تامین می گردد
این سیستم شامل سه جز اصلی می باشد
1- مجموعه لوله های تایر و شیرهای یک طرفه :
این سیستم شامل مجموعه ای از لوله ها است که مسیر جریان هوا برای باد کردن تایرها را فراهم می کند و مجهز به شیرهای یکطرفه ای شده است تا در هنگامی که سیستم در حال کنترل یا باد کردن تایرها نیست مسیرهای هوای فشرده و اب بندها را تحت فشار قرار ندهند این امر از فرسودگی و پاره شدن اب بندها جلوگیری می نماید
2- مفصل دوار
مفصل دوار شامل ابندهای هوا و روغن و یاتاقان می باشد که لوله هوا را از محور دوار به درپوش توپی چرخ دوار وصل می کند اب بندهای هوا برای جلوگیری از نشت هوای فشرده و اب بندهای روغن برای جلوگیری از خروج روغن و ایجاد الودگی در نظر گرفته شده اند توپی چرخ دوار نیز مجرایی برای ازاد کردن فشار هوا درپوش توپی دارد
3- منیفولد سنسور فشار و واحد کنترل الکترونیکی :
سوپاپ ایمنی فشار محفظه های منیفولد سیستم را از جهت مصرف نکردن هوای ذخیره ترمزها در مواقعی که فشاری کمتر از 80 psi دارد مطمئن می سازد این منیفولد محفظه ای مجهز به فیلترهای داخلی دارد که هوا را تمیز نگه داشته و برای اندازه گیری فشار تایرها به یک سنسور فشار مجهز شده است همچنین دارای سولنوئیدهایی است که جریان هوا به تایرها را کنترل می کنند
این سیستم مجهز به واحد کنترل الکترونیکی شده است تا کل سیستم را راه اندازی کرده بررسی های لازم را برای عملیاتی شدن سیستم انجام دهد همچنین اگر فشار تایر بیشتر از 10درصد مقدار نرمالش کاهش یابد و یا اینکه ایرادی را در سیستم تشخیص دهد چراغ هشدار دهنده ای را بر روی تریلر روشن می کند که از طریق ایینه دید عقب برای راننده قابل رویت است
سیستم بازرسی های اولیه را انجام داده و در صورت نیاز فشار تایرهای را افزایش می دهد شیرهای یکطرفه لوله هر تایر نیز ما را مطمئن می سازد که در زمانی که یک تایر در حال باد شدن است سایر تایرها بادشان را از دست نمی دهند
بعد از بازرسی های اولیه در صورتیکه تایرها نیاز به افزایش فشار بادشان نداشته باشند سیستم فشار مسیر را تخلیه می کند به این ترتیب هر 10 دقیقه یکبار سیستم مسیرها را پر فشار کرده و فشار تایرها را بازرسی می کند لازم به ذکر است که سیستم فشار تایرهای را از طریق یک سری پالسهای (ضربانهای) هوای در مسیر اندازه گیری می کند همچنین اگر فشار معین در مسیر بعد از مدت زمانی مشخص به تایرها نرسد سیستم شروع به باد کردن تایر می کند تا فشارش به مقدار مناسب برسد
سوخت دیزل
انتخاب سوخت مناسب برای موتورهای دیزل
کیفیت سوخت نقش مهمی در کارکرد درست، افزایش طول عمر و کنترل انتشار آلاینده ها در موتورهای دیزل دارد. به طور کلی موتورهای دیزلی که با استاندارد ASTM-D975 مطابقت داشته باشند عملکرد قابل قبولی دارند. البته سوختی که مورد استفاده قرارمی گیرد باید تمیز، پایدار و تصفیه شده بوده و خورندگی نداشته باشد. در زیر ویژگی های سوخت مناسب برای موتورهای دیزل تشریح شود. میزان گوگرد موجود در سوخت
گوگرد موجود در سوخت باید به اندازه ای کم باشد که موجب سایش زود هنگام رینگهای پیستون و جداره سیلندر نشود و حداقل مقدار دی اکسید گوگرد را هم از طریق اگزوز دفع کند. میزان ناچیز گوگرد در سوخت قابل چشم پوشی است ولی باید توجه داشت که همین مقدار کم هم می تواند باعث خوردگی و آسیب دیدگی موتور شود.هر گاه از سوختی استفاده می کنید که بیشتر از0/5 درصد جرمی گوگرد دارد باید دفعات تعویض روغن را زیادتر کنید. تمامی موتورهای دیزلی که در شاهراههای ایالات متحده حرکت می کنند باید ذرات معلقی که از اگزوز آنها خارج می شود کمتر از0/1 گرم به ازای هر اسب بخار باشد. به منظور فراهم سازی چنین شرایطی میزان گوگرد موجود در سوخت نباید بیشتر از0/5 درصد باشد و درخارج از شاهراهها نباید بیشتر از0/5 درصد باشد. این نوع سوخت با برچسب ترمز مشخص شده است. کم بودن میزان گوگرد سوخت سبب می شود که دفعات تعویض روغن و فیلتر کمتر شود. کار کردن در شرایط هوای سرد
سوخت دیزل در هنگامی که هوا سرد است تشکیل کریستالهای مومی شکلی را می دهد که می تواند سبب مسدود شدن فیلتر سوخت و اختلال در سوخت رسانی شود. برای جلوگیری از این مشکل راه حل های متفاوتی ارایه شده است. بعضی ها از سوختی که به همین منظور، تصفیه اضافی شده است، استفاده می کنند و برخی نیز افزودنی هایی به سوخت اضافه می کنند مانند اضافه کردن نفت سفید به گازوئیل که موجب بهتر شدن درجه ابری بودن سوخت (Cloud Point Temperatures) می شود. ولی این مسئله سبب می شود که سوختی سبک تر با ارزش حرارتی پایین تری بوجود آید و توان بدست آمده از موتور کم شود. همچنین میزان هزینه به ازای مسافت طی شده (Mileage) را هم افزایش می دهد. تمیز بودن سوخت
سوخت باید تمیز و عاری از هر گونه آلاینده ای باشد. محل نگهداری سوخت و مخزن سوخت را باید مرتب مورد بازرسی قرار داد تا عاری از قطرات آب و ذرات آلاینده و رسوبات باشد. ناپایداری سوخت سبب تشکیل لجن و لعاب (Varnish) در مخزن سوخت می شود.در صورتی که سوخت دیزل را در سایت نگهداری می کنید نکات زیر را باید رعایت کنید.
1- از مخازن فولادی گالوانیزه شده برای نگهداری سوخت و اتصالات آن استفاده نکنید چون بین سوخت و روی موجود در گالوانیزه واکنش شیمیایی صورت می گیرد و سبب مسدود شدن فیلتر ها و صدمه به موتور می شود.
2- برای جلوگیری از ورود آب و باران به داخل مخزن حتماً سرپوش مطمئن برای آن در نظر بگیرید.
3- اطراف مخزن و روزنه های آن را تمیز نگهدارید.
4- مخزن را طوری قرار دهید که کمی به سمت عقب و محل تخلیه زیرین آن شیب داشته باشد این کار باعث می شود که تخلیه آب و رسوبات داخل مخزن راحت تر صورت گیرد.
5- با پرنگه داشتن مخزن در بیشتر مواقع، از تشکیل قطرات آب در داخل مخزن جلوگیری کنید.
(این موضوع به ویژه در مناطقی از جنوب کشور که در اواخر تابستان و پاییز هوا شرجی است دارای اهمیت بوده و در صورتی که فضای بالای مخزن سوخت خالی باشد امکان نفوذ بخار آب و تشکیل قطرات آب در آن وجود دارد)
6- همواره بعد از پر کردن مخزن سوخت، مدتی صبر کنید تا ذرات احتمالی موجود در آن رسوب کند سپس از این مخزن برای پر کردن باک دستگاهها استفاده کنید. آلودگی سوخت
دربیشتر اوقات آلودگی موجود در سوخت به هنگام جابه جایی نامناسب آن اتفاق می افتد بیشتر این آلاینده ها عبارتند از آب، ذرات غبار و ذرات ناشی از رشد میکربی (Microbial Growth) که موجب تشکیل لجن سیاه (Black Slime) می شوند. ناپایداری سوخت و نگهداری آن به مدت طولانی هم می تواند سبب رسوب لعاب (Varnish) درمخزن شود. بهترین روش استفاده از سوخت های با کیفیت بالا، نگهداری آن در مخازن تمیز است. افزودنی های سوخت دیزل
بعضی از سوخت های دیزل با مواد افزودنی همراه هستند که با نام سوخت ممتاز و نظایر آن و با قیمتی گرانتر فروخته می شوند. به طور کلی موتورهای دیزل نیاز چندانی به این گونه سوخت های خاص ندارند ولی این به خواست مشتری و صلاحدید او بستگی دارد که از این سوختها استفاده کند یا نه.استفاده ازمواد افزودنی در سوختها به ویژه در مناطقی مانند ایران که کیفیت سوخت و گازوئیل پایین است مفید است. در ایران میزان گوگرد موجود در گازوئیل بسیار بالاست و بهترین نوع گازوییلی که در ایران تولید می شود حاوی 500 ppm گوگرد است.( بیشتر گازوئیل تولیدی حتی بیش از این مقدار گوگرد دارد) در صورت که میزان مجاز آن طبق قوانین زیست محیطی اتحادیه اروپا پایین تر از میزان 500 ppm است. به همین دلیل بیشتر ساییدگی موتور ناشی از گوگرد بالایی است که در سوخت وجود دارد.اثر افزودنی هایی که توسط مصرف کننده به سوخت دیزل اضافه می شوند عبارتند از: کاهش تشکیل رسوب بر روی نازلهای انژکتور.بهینه کردن بازدهی سوخت. افزایش میزان ستان از2 به5 (هیدروکربنی با فرمول C16H34 ).بهبود وضعیت احتراق در هنگام سرد بودن موتور و قبل از گرم شدن کامل آن. کم کردن زمان تاخیر احتراق.کاهش ضربه در موتور، سروصدا، احتراق ناقص و وارد آمدن شوک به موتور که سبب کاهش عمر موتور و ساییدگی آن می شود. باعث کار کردن آرام تر و یکنواخت تر موتور می شود و عمر آن را طولانی تر می کند. از تشکیل زنگ در سیستم توزیع سوخت موتور و مخزن ذخیره آن جلوگیری می کند. پایداری سوخت در برابر اکسید شدن را بیشتر می کند. تحمل موتور در برابر وجود آب را بیشتر می کند. احتراق سریع تر و کاملتری را ایجاد می کند.میزان انتشار اکسیدهای نیتروژن، مونواکسیدکربن، هیدروکربن و ذرات معلق(دود سیاه و دوده) را کاهش می دهد. پایین بودن نقطه ریزش گازوئیل و مشخصه روان بودن آن در حالت سرد را بهبود می بخشد. با انواع سوخت های مورد استفاده در دیزل و اجزای مختلف موتور سازگار است. سوخت دیزل یکی از انواع سوخت است که امروزه در کشورهای مختلف دنیا به دلیل مزایای نسبیاش، سخت مورد توجه قرارگرفته است. کشورهای صنعتی و پیشرفته غرب درسالهای اخیر بسیار به این موضوع توجه کردهاند، به طوری که هم اکنون خودروهای سواری دیزلی فراوانی در این کشورها تردد می¬کنند. در زیر برای آشنایی شما با کم و کیف این نوع سوختها، مروری اجمالی بر خصوصیات سوخت دیزل و سوخت مکمل آن یعنی بیودیزل که از مواد غیر نفتی تهیه می¬شود و مسائل مربوط به آن در امریکا و اروپا داریم. سوخت دیزل
اگر شما سوخت دیزل (گازوئیل) با بنزین مقایسه کنید ، شما می دانید که آنها متفاوت هستند . آنها مطمئناً بوی متفاوتی دارند . سوخت دیزل (گازوئیل) سنگین تر و روغنی تر است . گازوئیل نسبت به بنزین دیرتر تبخیر می شود، در واقع نقطه جوش آن نسبت به آب بالاتر است. معمولاً وقتی صحبت از سوخت دیزل می شود تمام توجهات معطوف به گازوئیل می شود .در اروپا حدود نیمی از خودروهای فروخته شده در سالهای اخیر دیزلی بوده¬¬¬اند و این رقم در کشور فرانسه به 70 درصد می¬رسد. حال سوال اینجاست که آیا¬ سوخت دیزل واقعاً حیاتی است وخودروهای دیزلی می¬توانند جانشینی مناسب برای خودروهای هیبریدی باشند؟
خودروهای دیزلی نیازمند موتورهای احتراق فشرده (بدون جرقه زنی) هستند که سیکل احتراق کاملاً متفاوتی در مقایسه با موتورهای بنزینی دارند. در یک موتور بنزینی سوخت به درون سیلندر پاشیده شده با هوا مخلوط و با یک جرقه شمع محترق میشود. در خودروهای دیزلی هوا ابتدا به درون سیلندر کشیده شده و بدون وجود سوخت فشرده می¬¬¬شود، این فشرده¬سازی هوا چنان گرمایی تولید میکند که وقتی سوخت به درون سیلندر تزریق می¬شود، احتراق مییابد. با به کارگیری نسبتهای تراکم زیادتر و دمای احتراق بالاتر، این نوع موتورها روانتر عمل میکنند. در نتیجه سوختهای دیزل از لحاظ مصرف سوخت در مقایسه با بنزین اقتصادی تر هستند. این نکته از اینجا منتج میشود که یک گالن (حدود 3.5 لیتر) دیزل حدود 10 درصد بیشتر از یک گالن بنزین انرژی تولید میکند. این دو عامل به موتورهای مدرن تزریق مستقیم سوخت دیزل کمک میکند که بتوانند حدود 50 درصد بیش از نوع بنزینی خود از لحاظ مصرف سوخت کارایی داشته و اقتصادی باشند. برای مثال یک هوندا اکورد با موتور 2.2 i-CTDi دیزلی در هر مایل 43.3 گالن دیزل مصرف میکند یعنی حدود 49 درصد کمتر از نوع بنزینی خود. مثال دیگر خودروی کمری هیبریدی است که با مصرف سوخت 39 گالن در هر مایل حدود 10 درصد از نوع بنزینی خود جلوتر است.
مزایا و معایب سوخت دیزل
گرچه سوخت دیزل-همان طور که گفته شد-سوختی بسیار تمیز و اقتصادی است اما این سوخت مجموعهای از مزایا و معایب را داراست که در زیر شرح داده میشود. مزایا
اقتصادی بودن: یکی از مزایای سوخت دیزل، اقتصادی بودن آن است. مطابق آمار ارائه شده حدود 81 درصد از امریکاییها به این دلیل از سوخت دیزل استفاده میکنند. اما آنها به این نکته توجه ندارند که این نوع سوخت در برخی از مناطق امریکا از بنزین بدون سرب گرانتر تمام میشود. البته در اروپا به دلیل مالیات کمتر دیزل نسبت به بنزین، ارزانتر است.طول عمر: بسیاری از موتورهای دیزلی طول عمر بیشتری دارند.قدرت موتور: موتورهای دیزلی گشتاور بیشتری تولید می کنند و این مزیت برای کسانی که با خودروهایشان بارهای سنگین حمل یا کاروان به خودرویشان متصل میکنند، میتواند قابل توجه باشد.معافیتهای مالیاتی: خودروهای دیزلی به زودی از معافیتهایی برخوردار میشوند که خودروهای هیبریدی دریافت میکنند. برای مثال خریداران مرسدس بنزE320 حدود 1500 دلار معافیت مالیاتی دریافت میکنند.
مضرات دسترسی: درامریکا از آنجا که هنوز استانداردهای دقیق کنترلی درمورد گسیل گازهای گلخانهای وضع نشده است و سوختهای دیزلی تمیز وجود ندارد، در پنج ایالت این کشور که قانونهای دقیقی در مورد آلودگی دارند، ایستگاههای عرضه دیزل راه اندازی نشده است. با ارائه قانونهای شدیدتر آلودگی از سوی دولت فدرال امید می¬رود خودروهای دیزلی تمیزتری وارد بازار این کشور شود. انتشار گازها: گسیل ذرات آلوده و اکسید نیتروژن درمقایسه با موتورهای بنزینی در این موتورها بیشتر است. البته دربیشتر موتورهای دیزلی می توان از بیودیزل که سوخت تمیزتری است، بدون هیچ تغییری در آنها استفاده کرد. قیمت: ساخت موتور دیزل هزینههای زیادی دارد. برای مثال اضافه کردن موتور دیزلی به فولکس واگن جتا حدود 1000 دلار به قیمت آن میافزاید یا اضافه کردن یک موتور دیزل به یک وانت اندازه متوسط بیش از 5000 دلار هزینه دارد. در دسترس بودن سوخت: دارندگان خودروهای دیزلی باید سوخت مورد نیاز خود را از یک شبکه توزیع سوخت تامین کنند که بسیار از شبکه توزیع سوخت بنزینی محدودتر است. البته دوام بیشتر این سوخت به آنها اجازه میدهد که برای مدت بیشتری از این سوخت استفاده کنند و فرصتی برای پیدا کردن یک ایستگاه عرضه این سوخت داشته باشند. نه این نه آن!از لحاظ فنی ساخت یک نیرو محرکه هیبریدی با موتور دیزل امکان پذیر است. کمپانی پژو- سیتروئن اخیراً چنین خودرویی ساخته است. 307 سی¬سی نام این خودروی کابریوله است که یک گالن در 70 مایل سوخت مصرف میکند. این میزان از لحاظ اقتصادی 30 درصد بهتر از نوع دیزلی آن است. البته به دلیل هزینههای مضاعفی که ساخت این نوع خودروها دارد، کمتر خودروسازی به دنبال ساخت چنین خودروهایی است. به بیان دیگر ساخت خودروی دیزلی هزینه زیادی دارد که به همراه هزینه ساخت موتور هیبریدی که آن نیز هزینههای گزافی به بار میآورد، باعث افزایش قابل توجه قیمت خودرو میشود. پژو- سیتروئن قصد دارد این خودرو را تا سال 2010 به بازار عرضه کند، البته این موضوع با توجه به مسئله فوق الذکر هنوز قطعی نشده است.
افسانه ها و حقایق دیزل و بیودیزل
بسیاری از امریکاییها هنوز اثرات سوختهای دیزل بر محیط زیست را احساس نکردهاند. به همین دلیل هم اکنون خودروهای دیزلی تنها یک درصد از خودروهایی را که در امریکا به فروش میرود، را تشکیل می دهند. جالب است بدانید در اروپا که از لحاظ محیط زیست در وضع مطلوبتری است، حدود نیمی از خودروهای نو که به فروش میرسند دیزلی هستند. در حقیقت خودروهای دیزلی در موقعیتی بین بی¬میلی امریکاییها و بی تفاوتی اروپاییان قرار گرفتهاند.هنگامی که مسئله گسیل گازهای گلخانهای و آلودگی هوا مطرح می-شود، این سوخت دیزل است که نمره بهتری میگیرد. یک رابطه دو سویه بین کارایی سوخت و انتشار این گازها وجود دارد. سوختهای دیزل از سوختهای معمولی کاراتر هستند زیرا گازهای گلخانهای کمتری مانند دی اکسید کربن منتشر میکنند، البته این سوختها دو آلوده کننده دیگر به مقدار زیاد تولید می کنند:اجرام ذرهای: ذرات متصاعد از سوخت دیزل هم برای سلامت انسان و هم برای آلودگی هوا و زیبایی شهرها مضر است.اکسید نیتروژن: با آن که این گاز به سختی قابل رویت است، یکی از عناصر اصلی در تشکیل مه دود در شهرها و تشکیل باران اسیدی است. حال سوال اینجاست که آیا این دو آلوده کننده مشکل ساز هستند؟ به گزارش هیئت منابع آب وهوایی کالیفرنیا (California Air Resources Board) جواب این سوال مثبت است. هم اکنون در پنج ایالت امریکا شامل کالیفرنیا، ماساچوست، ماین، نیویورک و ورمونت که مطابق استانداردها ایالت کالیفرنیا عمل می کنند، فروش خودروهای سواری دیزلی ممنوع شده است. درحال حاضر خودروهای سواری دیزلی موجود در امریکا به نام های لیبرتی، بیتل، گلف و جتا به خودروهای 45 ایالتی معروف شدهاند و تنها مرسدس بنز E320 بلوتک که اواخر سال 2006 معرفی شد در 50 ایالت امریکا مجوز فروش و تردد دارد و مدل 2007 این مرسدس که یک شاهکار است، هشت مرتبه انتشار اکسید نیتروژن کمتری از نوع CDI آن دارد.
سوخت دیزل کجاست؟
با ذکر نام دیزل نباید تصور شود که برای یافتن این سوخت باید به دنبال ایستگاههای عرضه سوخت برای خودروهای سنگین باشید بلکه این سوخت دیزل در نزدیک ترین پمپ بنزین به شما عرضه میشود. در امریکا حدود نیمی از 180هزار ایستگاه عرضه سوخت این کشور سوخت دیزل نیزعرضه می کنند.
تهیه کننده : اثیر کربلایی
یک لودرعموما برای گذاشتن مواد از روی سطح زمین که حاصل حفر گودال هاست بر روی کمپرسی ها برای جابه جایی استفاده میشود. یک لودر ممکن است از قطعات متحرک یا ثابتی ساخته شود. گاهی اوقات بیل مکانیکی ممکن است در بعضی از اقسام لودر برداشته یا حذف شود برای مثال : ممکن است بر روی انواعی چنگال هایی برای جابجایی تختههای سنگین یا کانتینر های تجاری نصب شود. و یا عملیات هایی انجام دهد مانند لودر یا اسکریپر. همچنین میتوان بیل مکانیکی را برای برداشت علوفه یا کلش به مقدار زیادی تقویت کرد.
لودر های معروف مانند کوماتسو، جان دیر ، کاتور پیلار،ولوو،و یا هیتاچی معمولا بیل های مکانیکی بزرگی در قسمت های جلو لودر دارند که به آنها بیل مکانیکی لودر میگویند و لی در انواع لودر کوچکتر یعنی تراکتور ها یک تجهیزات کوچکتری دارند که به آنها کج بیل گفته میشود و به خاطر همین آنها را لودر های کج بیل میگویند. در ضمن تجهیزات به کار برده در کج بیل ها را بااسم تجاری jcb می نامند که اسم اولین شرکت سازنده این امکانات است.
یکی از انواع معروف لودر لیو تو نیو مدل L-2350 است که در کارخانه لونگ ویو از سری تاسیسات تکزاس آمریکا ساخته میشود.
غول پیکرترین موتور دیزل جهان، در دل بزرگترین کشتی باری
امروزه محصولات چینی تمام بازارهای دنیا را به تسخیر خودشان درآورده اند و در هر جایی دیده می شوند. اما این مطلب درباره محصولات چینی نیست، بلکه می خواهیم درباره وسایل نقلیه ای که این محصولات را از چین به دیگر نقاط دنیا می رسانند صحبت کنیم.
یکی از این وسایل نقلیه Emma Mærsk است که مسافت بین چین و کالیفرنیا را ۴ روز زودتر از کشتی های باری معمولی می پیماید. داستان وقتی جالب تر می شود که بدانیم این اژدها، عنوان بزرگترین کشتی باری دنیا را هم در اختیار دارد. این اژدهای دریایی ۳۹۶ متر طول و ۱۷۰۹۷۴ تن وزن داشته و توانایی حمل بیش از ۱۱۰۰۰ کانتینر ۶ متری را دارد.
ترکس 33-19
لیبهر تی آی 274
دی 575 آ
کاترپیلار 797 بی
جرمن باگر 288
آر بی 293
حامل شاتل
ماریون 6360
انواع غلتکها عبارتند از:
1. غلتکهای پاچه بزی TAMPING FOOT ROLLERS- SHEEPS FOOT ROLLERS
2. غلتکهای شبکه ای GRID MESH ROLLERS
3. غلتکهای ارتعاشی VIBRATORY MESH ROLLERS
4. غلتکهای فولادی صاف SMOOTH STEEL DRUM
5. غلتکهای پنوماتیک PNEUMATIC ROLLERS
6. غلتکهای کفشک دار SEGMENTED PAD ROLLERS
7. بولدوزرهای متراکم کننده SOIL COMPACTORS
غلتکهای پاچه بزی
غلتکهای پاچه بزی دارای استوانه ای مجهز به تعدادی پایه های بیرون آمده است واین پایه ها که به پاچه بزی موسومند به عمل تراکم کمک میکنند وجه تسمیه پاچه بزی این است که عمل کوباندن این غلتک شبیه اثری است که یک گله گوسفند یا بز برروی زمین برجای می گذارد این غلتک عمل تراکم را با استفاده ازفشار استاتیکی و همچنین کنترل انجام میدهد این غلتکها معمولات دارای چندین استوانه بوده وبه صورت جفتی هم بکارمی رود.
غلتکهای شبکه ای
این نوع غلتکها با سرعت نسبتا" زیاد قادربه کاربوده ودرحین عمل خاک را پراکنده نمی کنند این غلتکها برای خرد کردن قطعات کلوخه خاکهای چسبیده مناسب میباشند همچنین ازاین غلتک میتوان برای خرد کردن ومتراکم نمودن سنگهای نرم استفاده کرد.
شاول shovel
شاول نوعی از مجموعه بیل مکانیکی است که برای بارگیری سنگهای سخت (واستثنائاً خاکها) و اغلب در فضای باز (معادن روباز) مورد استفاده قرار می گیرد.
شاولها در استخراج های سطحی به روش نواری و کاواکی مورد استفاده قرار می گیرند. در روش نواری روباره برداشته شده و در یک بخش استخراج شده قبلی مجاور ریخته می شود و ماده معدنی زیر روباره بوسیله ماشین دیگری بارگیری شده و به قسمت دیگری برده می شود.
◄ انواع شاول :
1- شاول استاندارد :
در معدنکاری سطحی و برای اهداف عام بکار می رود. از آنها برای بارگیری انواع کانسنگها و باطله استفاده می شود. ظرفیت آنها معمولاٌ بین 7 تا 40 متر مکعب می باشد.
2- شاولهای دکل بلند :
دارای دکل بلندتر و جام کوچکتر هستند و کاربردهای خاص دارند. اندازه صندوقه (جام) این شاولها حدود 25 درصد از انواع استاندارد کوچکتر است و دکل آنها بسته به اندازه جام انتخاب شده 35 درصد و گاهی بیش از آن بلندتر است. شاولهای دکل بلند ، با صندوقه تا 1.5 متر مکعب نیز ساخته شده اند
3- بارکننده های زغالی :
مشابه شاولهای استاندارد می باشند ولی بیل آنها حدود 75 درصد بزرگتراز انواع استاندارد مشابه است. ظرفیت این بارکننده ها تا 100 متر مکعب نیز می رسد.
◄ ساختمان شاولها :
شاولها از سه قسمت اصلی تشکیل شده اند که عبارتند از :
الف ) شاسی اصلی :
این بخش پائین ترین قسمت ساختمان شاول را تشکیل می دهد و از دو بخش ارابه و شاسی ثابت تشکیل شده است.
• ارابه (یا وسیله حرکت) : معمولاٌ چرخ زنجیری بوده و توسط آن می توان ماشین را جابجا کرد. دلیل استفاده از چرخهای زنجیری برای جلوگیری از فرو رفتن شاول در زمین می باشد. وجود سطح تماس بیشتر چرخهای زنجیری با زمین ، باعث کمتر شدن فشار وارده بروی سطح (مخصوصاً زمینهای خاکی و نرم) می شود.
البته شاولهایی با چرخ لاستیکی نیز وجود دارند که در مواقعی از آنها استفاده می گردد که مقدار بارگیری نسبتاً کم است و شاول به حرکت و جابجایی زیادی نیاز دارد.
• شاسی ثابت : سازه ثابت اصلی دستگاهی است که روی ارابه قرار گرفته و بخشهای دیگری روی آن قرار می گیرند.
ب) شاسی متحرک :
این شاسی بر روی محور قائمی که روی شاسی ثابت قرار گرفته سوار شده و می تواند حول محور تا 360 درجه دوران کند. کلیه وسایل و تجهیزات بارگیری بر روی این شاسی قرار دارند.
ج) تجهیزات بارگیری :
این تجهیزات شامل دکل ، بازوی جام ، جام و ماشین آلات می شود که همه بر روی شاسی متحرک سوار می شوند.
• دکل : یکی از بخشهای کلیدی شاول می باشد و میله ای است که به شاسی متصل بوده و به طرف جلوی ماشین زاویه دارد. در قسمت بالای دکل قرقره شیاردار وجود دارد که کابل بالابری صندوقه از روی آن عبور می کند.
اتصال دکل به بدنه شاسی بصورت لولایی بوده و دکل می تواند در جهت بالا و پایین حرکت نماید و بوسیله کابلهای مخصوص در موقعیت مورد نظر ثابت نگاه داشته شود.
• بازوی جام : از یک طرف به جام متصل بوده و از طرف دیگر به دکل لولا شده است. در زیر بازو دندانه هایی وجود دارد که امکان حرکت بازو به جلو و عقب را فراهم می آورد ، که این حرکت مبنای نفوذ در سینه کار است.
بازوی صندوقه همچنین می تواند حول محور اتصال خود به دکل به طرف بالا و پایین حرکت نماید که این کار با تغییر طول کابل بالابری انجام می گیرد.
• جام (یاصندوقه یا بیل) :
که به انتهای بازو متصل بوده و در تماس مستقیم با سینه کار قرار می گیرد. لبه جام به ناخنهای قابل تعویض مجهز است که موجب سهولت نفوذ می گردد. در زیر جام دریچه ای وجود دارد که در موقع قرار گرفتن بیل در موقعیت تخلیه به کمک کابل مخصوص باز شده و موا داخل آن تخلیه می شود.
بدیهی است که بین هر یک از بخشهای ماشین هماهنگی قدرت و ظرفیت وجود دارد ، بعنوان نمونه جنس و وزن جام بستگی به نوع ماده مورد کار دارد.
برای کار در زغال جامها سبکتر بوده و فرم و لبه ناخنهای آنها نیز متناسب این کار ساخته می شود.
◄ بطور کلی عملیات شاول شامل حرکات ذیل می باشد :
• نفوذ کردن در سینه کار و پرکردن صندوقه بوسیله بازوی جام (crowding)
• بالا آوردن صندوقه و جدا کردن آن از سینه کار (hoisting)
• دور زدن به محل تخلیه ((swining
• تخلیه صندوقه بوسیله بازکردن دریچه بیل (dumping)
• چرخش مجدد بطرف سینه کار جهت شروع چرخه بعدی (swining)
• در صورت نیاز حرکت به محل بارگیری جدید بوسیله چرخ زنجیری (propelling)
شاولهای قدیمی مکانیکی و شاولهای جدید با نیروی هیدرولیکی کار می کنند. شاولها معمولاً از پائین به بالا (یعنی از کف به بالا) بار برمی دارند ولی شاولهایی نیز ساخته شده اند که بار را از بالا به پائین برداشت می کنند. شاولهای معادن بزرگ با ظرفیت جام تا 30 متر مکعب کار میکنند.
شاول می تواند بار را بداخل سنگ شکن اولیه که معمولاٌ سنگ شکنی منقول است بریزد ، سپس توسط نوار که معمولاً تغییرات آن بسادگی امکانپذیر است مواد از معدن جابجا می شوند (این بحث مربوط به طراحی معدن می باشد )
◄ سیستم محرکه شاول :
دو روش اصلی برای تامین قدرت مورد نیاز شاولها وجود دارد :
شاولهای کوچکتر ، تا ظرفیت حدود 10 متر مکعب ، دارای موتور دیزلی هستند.
ماشینهای بزرگتر که از نیروی الکتریسیته برای تامین محرکه مورد نیاز خود استفاده می کنند. (این قدرت می تواند از طریق کابل دنبایه و برق سه فاز AC تامین شده یا سیستم محرکه شاول دیزل الکتریک باشد.
موتورهای دیزلی قابلیت تحرک بیشتری را برای ماشین بوجود می آورند ولی عمر عملیاتی آنها نسبت به انواع الکتریکی کمتر است. در عوض موتورهای الکتریکی نیاز به نگهداری و تعمیر کمتر داشته ، عمر عملیاتی آنها بیشتر است ، ولی فاقد تحرک کافی هستند. (ضمناً بدلیل وجود کابل در این نوع ، مشکلات نگهداری و تعمیرات (نت) و انتقال کابلها به مکان دیگر در هنگام تغییر محل شاول وجود دارد.
به علت اینکه کابلها معمولاً طولانی و سنگین می باشند ، برای حمل آنها معمولاً از لودر استفاده می گردد که گاهاً باعث آسیب دیدگی کابلها می گردد ، از طرف دیگر بدلیل عبور و مرور وسایل و پراکنده بودن کابلها بر روی زمین باز هم احتمال آسیب دیدگی کابل وجود دارد )
◄ سیستمهای حرکتی اصلی که نیازمند قدرت محرکه هستند شامل موارد ذیل می باشند :
• سیستم بالابری
• سیستم نفوذ در سینه کار
• سیستم حرکت دورانی
• سیستم حرکت انتقالی
در اکثر ماشنها برای هر سیستم حرکتی یک موتور محرکه مستقل وجود دارد
◄ استفاده از شاولها (اکسکاواتورهای کابلی) :
برای کمینه کردن هزینه بارگیری ظرفیت شاول باید با ظرفیت کامیونی که با آن کارمی کند هماهنگ باشد. بعنوان یک قاعده تجربی کامیون باید با 4 تا 5 صندوقه شاول پر شود.
بعنوان مثال اگر کامیونی در حدود 150 تن را در نظر بگیریم ، با توجه به چگالی مواد ، شاولهایی با بیلهای 20 تا 30 متر مکعبی برای این چنین کامیونهایی مناسب هستند.
باید توجه داشت که ظرفیت واقعی صندوقه با ظرفیت اسمی آن یکسان نیست و معمولاً با ضرب کردن ظرفیت اسمی جام در یک ضریب که به ضریب بیل DF (Deeper Factor) موسوم است ، ظرفیت واقعی بیل بدست می آید. مقدار ضریب بیل بسته به نوع ماده و شرایط کاری می تواند از حدود 40 درصد تا بیش از 100 درصد تغییر کند.
بطور تجربی این ضریب به شرح ذیل می باشد :
برای مواد با قابلیت کنده شدن آسان 85 تا 120 درصد
برای مواد با قابلیت کنده شدن متوسط 80 تا 90 درصد
برای مواد با حفاری سخت 70 تا 80 درصد
برای سنگ 40 تا 60 درصد
◄ زمان چرخه شاول :
عامل مهم در کارایی شاول زمان چرخه آن است. این زمان از زمانهای لازم برای عملیاتهای زیر تشکیل شده است :
نفوذ در سینه کار و پر کردن صندوقه بالابری جام
گردش بطرف باربر و گردش بطرف سینه کار
زمان چرخه به زاویه چرخش ، اندازه شاول و مهارت کاربر بستگی دارد و معمولاً از حدود 25 ثانیه تا بیش از یک دقیقه متغییر است.
بیشترین زمان چرخه به گردش شاول بطرف باربر و بازگشت بطرف سینه کار اختصاص دارد (حدود 60 درصد) و در نتیجه نحوه قرار گیری کامیون در کنار شاول از اهمیت بالایی برخوردار است.
در آرایشهای معمولی کامیون در کنار شاول و در سمت چپ ان قرار می گیرد ، گاهی برای تسریع در کار ، وسیله باربر در صورت مناسب بودن شرایط در هر دو طرف شاول قرار می گیرد تا زمان مانور کاهش یابد ، زاویه گردش شاول در این حالتها حدود 90 درجه می باشد.
با توجه به طولانی تر بودن زمان چرخه کامیون ، معمولاٌ یک شاول به چند کامیون سرویس می دهد.
◄ مزایای شاول :
1- هدایت جام ساده است.
2- از پائین به بالا و بالعکس بارگیری می کند.
3- تخلیه بدون جابجایی شاسی می باشد و فقط با حرکت دورانی دکل و اتاقک صورت می گیرد.
4- سنگ را عملاٌ با ابعاد بزرگ می پذیرد.
5- در برابر دیوارهای سنگی بدلیل بزرگی جثه و استحکام مقاومت دارد.
6- درسطوح (کف های) سست نیز استقرار می یابد.
◄ معایب شاول :
1- هزینه خرید آن زیاد است.
2- حداقل بار را لازم دارد تا اقتصادی کار کند.
3- تعمیرات آن پر هزینه است.
4- به علت خصوصیات مانور کم باید به اندازه کافی جا آماده باشد تا بارگیری صورت بگیرد.
◄ مدت کار شاول :
1- مدت کار شاول 37 درصد
2- تاخیرهای طولانی (بیش از 15 دقیقه) 42 درصد (که 33 درصد آن بدی آب و هوا می باشد)
3- تاخیرهای کوتاه مدت (کمتر از 15 دقیقه) 21 درصد
گذشته از موارد فوق تاخیرها می توانند بدلایل زیر باشند :
نرسیدن کامیون ، آماده سازی پس از انفجار ، استقرار کامیون ، آماده کردن محوطه ، جابجل شدن بیل ، تعمیر بیل ، تسطیح راه ، برداشتن موانع (چوب و آهن آلات) و بدون راننده بودن
لیفتراک
ماشینی است دارای یک دکل، شاخک و ملحقات که با توجه به نوع فعالیت برای حمل و نقل، جابجائی و انبارنمودن بارها در اشکال و ظرفیتهای مختلف طراحی و ساخته میشود و متناسب با نوع کار و محیط از سوخت های فسیلی، گاز یا برق استفاده میکند.ظرفیت
حداکثر بار مجاز ایمن که توسط لیفتراک جا به جا می شود و بوسیله کارخانه سازنده بر روی پلاک مشخصات ماشین درج شده است.
ملحقات لیفتراک
کلیه تجهیزاتی که توسط شرکت سازنده لیفتراک، مطابق با استانداردهای لازم برای حمل و جابجائی بارهای خاص به دکل یا شاخک لیفتراک اضافه می شود.تجهیزات کنترلی
تجهیزاتی نظیر گیجها، کنترل کننده ها و نشانگر سرعت که بوسیله آنها وضعیت و عملکرد لیفتراک تحت کنترل در می آید.
دستگاه ترنچر
ترنچر :